Amooniyeem Salfeet Haayidrooksaayidii: Ri’ajantii Keemikaalaa Baay’ee Fayyadamaa fi Gahumsa Qabu

Dirreewwan Iyyannoo Gurguddoo

Fayyadamni gurguddoon ammooniyeem salfeet haayidirooksaayidii akka kaataalayistii asiidii, baafaara, rooba, inhibiitara korroojiinii fi gidduugaleessa walnyaatinsa keemikaalaa keessatti fayyadamuu isaati. Walnyaatinsa keemikaalaa keessatti ammooniyeem salfeet haayidirooksaayidiin kaataalayistii asiidii gahumsa qabuu fi walnyaatinsa orgaanikii fi inorganik adda addaa kan akka esteerifikeeshinii, iiteerifikeeshinii fi walnyaatinsa soogidda sibiilaa guddisuu danda’uudha. Adeemsa walnyaatinsa sirrii ta’e mirkaneessuuf naannoo asiidii salphaa ta’e kan kennu yoo ta’u, walnyaatinsa cinaa xiqqeessuudha. Fakkeenyaaf, walnyaatinsa orgaanikii esteerota murtaa’oo keessatti, ammooniyeem salfeet haayidirooksaayidiin gahumsa walnyaatinsaa fi qulqullina oomishaa fooyyessuuf akka kaataalayistii ta’ee hojjechuu danda’a.

Industirii elektiroopilatiingii keessatti ammooniyeem salfeet haayidirooksaayidiin akka dabalataatti furmaata pilaatiingii keessatti fayyadama. Adeemsa elektirooplating tasgabbaa’aa fi walfakkaatu mirkaneessuuf pH furmaata pilaatiingii to’achuu danda’a. Amooniyeem salfeet haayidirooksaayidiin xurii furmaata pilaatii irraa balleessuus ni danda’a, kunis mudaa fuula sibiilaa irratti akka hin uumamne gochuu fi qulqullinaa fi maxxanuu laayibara pilaatii fooyyessuu danda’a. Fakkeenyaaf, sibiilota akka sibiilota akka sibiila diimaa fi niikilii elektiroopilaayitii gochuu keessatti ammooniyeem salfeet haayidirooksaayidii dabaluudhaan bu’aa pilaatii gochuu haalaan guddisuu fi umurii tajaajila meeshaalee elektiroopilaayitii dheeressuu danda’a.

Keemistirii xiinxala keessatti ammooniyeem salfeet haayidirooksaayidii akka baafaaraa fi roobaatti fayyadamuun ni danda’ama. Xiinxala keemikaalaa sirrii ta’e mirkaneessuuf pH furmaataa to’achuu danda’a. Amooniyeem salfeet haayidirooksaayidiin walnyaatinsa rooba keessattis ayoonota sibiilaa adda ta’an kan akka kaalsiyeemii fi maagniziyeemii adda baasuu fi qulqulleessuuf fayyadamuun ni danda’ama. Fakkeenyaaf, xiinxala qulqullina bishaanii keessatti ammooniyeem salfeet haayidirooksaayidiin ayoonota kaalsiyeemii bishaan keessatti boba’uuf fayyadamuun jabina bishaanii sirritti murteessuuf kan dandeessisudha.

Industirii qorichaa keessatti ammooniyeem salfeet haayidirooksaayidiin walnyaatinsa gidduugaleessota qoricha murtaa’an keessatti fayyadama. Walnyaatinsa walnyaatinsa qorichaa guddisuuf naannoo asiidii ni kenna. Dabalataanis, ammooniyeem salfeet haayidirooksaayidii pH furmaata qoricha to’achuuf fayyadamuun tasgabbii fi baayoo-argamiinsa qorichootaa mirkaneessuu ni danda’ama. Fakkeenyaaf, walnyaatinsa antibaayootikii murtaa’oo keessatti, ammooniyeem salfeet haayidirooksaayidiin akka kaataalayistii asiidii ta’ee gahumsa walnyaatinsaa fooyyessuu danda’a.

Wal’aansa fuula sibiilaa keessatti ammooniyeem salfeet haayidirooksaayidiin akka inhibiitara korroojiinii fayyadama. Naannoo asiidii keessatti akka hin xuroofneef sibiilota irratti laayibara eegumsaa uumuu danda’a. Amooniyeem salfeet haayidirooksaayidiin sibiilota fuula sibiilaa irraas laayiyeroota oksideeshinii balleessuun qulqullina fuulaafi bu’a qabeessummaa wal’aansoowwan itti aanan fooyyessuu danda’a. Fakkeenyaaf, asiidiin sibiilaa piikilii gochuu keessatti, ammooniyeem salfeet haayidirooksaayidii itti dabaluun maddisiisuu gaazii haayidiroojiinii hir’isuu, balaa haayidiroojiinii cabsuu hir’isuu fi gahumsa piiklii fooyyessuu danda’a.

Amooniyeem salfeet haayidirooksaayidiin ri’ajantii keemikaalaa gahumsa olaanaa fi dalagaa hedduu kan qabuu fi tasgabbii keemikaalaa fi walnyaatinsa gaarii kan qabuu dha. Karaa walnyaatinsa industiriitiin kan oomishamu yoo ta’u, qulqullinaa fi amanamummaa olaanaa qaba. Yeroo itti fayyadamaa fi kuusaa ammoo jiidhinni fi faalama akka hin uumamneef ammooniyeem salfeet haayidirooksaayidiin cufamee turuu qaba. Yeroo qabatanitti meeshaaleen ittisaa mijatoo ta’an uffachuun akka gogaa fi ijaan wal hin tuqneef.

Ispeesifikeeshiniiwwan

Waraqaa To’annoo Qulqullinaa

Walumaagalatti

Walumaagalatti, ammooniyeem salfeet haayidirooksaayidiin, akka ri’ajantii keemikaalaa baay’ee fayyadamuu danda’uu fi ga’umsa qabuutti, walnyaatinsa keemikaalaa, elektirooplating, keemikaala xiinxala, qorichaa, fi wal’aansa fuula sibiilaa keessatti gahee guddaa qaba. Raawwii fi qulqullina oomishaa guddisuu qofa osoo hin taane guddina indaastirii ammayyaa ni deeggara. Guddina teeknooloojii itti fufiinsa qabuu fi fedhiin ri’ajantoota keemikaalaa gahumsa qaban dabalaa dhufuun, abdiin hojiirra oolmaa ammooniyeem salfeet haayidirooksaayidii daran bal’aa ta’a.