Ethylene Glycol: Kaayyoo Hedduuf Keemikaala fi Farra Qorqorroo
Dirreewwan Iyyannoo Gurguddoo
Industirii konkolaataa keessatti, ethylene glycol qaama guddaa antifreeze ti. Qabxii qabbanaa’uu bishaanii gadi buusa, qabbanaa’aan ho’a gadi aanaa irratti akka hin qabbanaa’u taasisa, akkasumas qabxii bullaa’uu ol kaasa, motorri garmalee akka hin ho’in taasisa. Antifreeziin ethylene glycol irratti hundaa’e sirna qabbanaa’aa konkolaataa, konkolaattota fe’umsaa fi meeshaalee industirii keessatti bal’inaan kan itti fayyadamu yoo ta’u, kunis ho’a garmalee jalatti motorri akka idileetti akka hojjetu taasisa. Dabalataanis, etileen gilaayikol tasgabbii ho’aa gaarii fi amaloota korroojiinii ittisuu kan qabu yoo ta’u, kunis umurii tajaajila sirna qabbanaa’uu dheeressuu danda’a.
Industirii keemikaalaa keessatti, etileen gilaayikool meeshaa jallisii barbaachisaa ta’e walnyaatinsa orgaanikiiti. Meeshaa jallisii ijoo fiber poliyester, resins fi qaruuraa pilaastikii kan ta’e polyethylene terephthalate (PET) oomishuuf kan ooludha. Etileen gilaayikoolii kompaawundoota orgaanikii adda addaa kanneen akka etileen gilaayikoolii iiteer, esteerotaa fi amiinoota, kanneen furdaa, uffannaa, inkii fi keemikaalota elektirooniksii keessatti bal’inaan itti fayyadaman, walnyaachisuufis ni danda’ama.
Industirii qorichaa keessatti etileen gilaayikooliin akka furdaa fi gidduugaleessaatti fayyadama. Qaamolee qoricha tokko tokko bulbulamuu danda’a, tasgabbii fi bulbulamuu qorichoota fooyyessuu danda’a. Dabalataanis, etileen gilaayikol gidduugaleessota qorichaa murtaa’oo kanneen akka etileen gilaayikool iiteerotaa fi esteerota, kanneen walnyaatinsa qoricha keessatti hojiirra oolmaa barbaachisaa qaban walnyaachisuuf itti fayyadamuun ni danda’ama.
Industirii huccuu keessatti, fiber poliyester oomishuuf etileen gilaayikoolii fayyadama. Fiiberoonni poliyester cimina olaanaa, uffannaa dandamachuu fi boca gaarii qabachuudhaan kan beekaman yoo ta’u, uffata, huccuu manaa fi huccuu industirii keessatti bal’inaan itti fayyadamu. Etileen gilaayikol asiidii tereeftaalikii waliin walnyaachuun poliitiileen tereeftaalaat (PET) uumuun fibers poliyester qulqullina olaanaa qabu uumuun gahee olaanaa qaba.
Industirii elektirooniksii keessatti etileen gilaayikool akka furdaa fi qabbanaa’aa ta’ee fayyadama. Qaamolee elektirooniksii qulqulleessuuf, xurii fi haftee gubbaa irraa balleessuuf itti fayyadamuu ni danda’ama. Dabalataanis, qabbanaa’oonni etileen gilaayikoolii irratti hundaa’an sirna qabbanaa’uu meeshaalee elektirooniksii keessatti yeroo hojii fe’umsa guddaa hojjetan ho’a tasgabbaa’aa ta’e eeguuf fayyadamu.
Fayyadamni isaa bal’aa ta’us, ethylene glycol summii kan qabu yoo ta’u, itti fayyadamni isaa fi kuusaan isaas of eeggannoo nageenyaa cimaa barbaada. Ethylene glycol dhandhamaa mi’aawaa qaba, garuu liqimsuun summii cimaa fiduu waan danda’uuf daa’immanii fi bineensonni akka hin seenne sirnaan kuufamuu qaba. Omisha industirii keessatti, itti fayyadamni etileen gilaayikoolii akkaataa idileetti sirna cufame keessatti kan uumamu yoo ta’u, kunis dhiibbaa naannoo xiqqeessuu danda’a.
Ispeesifikeeshiniiwwan
| Maqaa Omishaa | Etiileen Gilaayikoolii | |||||||||
| Foormulaa Keemikaalaa | C2H6O2 | |||||||||
| Ulfaatina Molekulaa | 62.07 g/mol | |||||||||
| Mul'ina | Dhangala’aa viskoosii halluu hin qabne | |||||||||
| Qabxii Baqinaa | -13.2°C ta'a | |||||||||
| Qabxii Boba’aa | 197.3°C ta’a | |||||||||
| Guujja'a | 1.1132 g/cm3 ta’a | |||||||||
| CAS LAKK | 107 - 21 - 1 irratti kan argamu | |||||||||
| Koodii HS | 29053100 irratti kan argamu | |||||||||
| EINECS LAKK | 203 - 473 - 3 irratti kan argamu | |||||||||
| Iyyata | Oomisha poliyester, qophii antifreeze, solvent, fi pilaastikaayizara oomishuuf kan ooludha | |||||||||
Waraqaa To’annoo Qulqullinaa
| Maqaa Omishaa | Etiileen Gilaayikoolii | ||||||
| WANTA | GAATII ISTANDAARDII (%) . | GAATII QORMAATA (%) . | |||||
| Qulqullina,% ≥ | 99.8 irratti kan ibsame | 99.9 irratti kan ibsame | |||||
| Kiroomaatikii(Pt-Co),≤ | 5. 5. | 5. 5. | |||||
| Dandeettii,g/cm3 | 1.1128-1.1138 irratti kan argamu | 1.1133 irratti kan ibsame | |||||
| Qabxii Goggogaa,°C ≤ | 199 irratti | 197.4 irratti | |||||
| Jiidhina,% ≤ | 0.1.1 | 0.05 ta’e | |||||
| Asiidii(akka asiidii aseetikii),%≤ | 0.001 ta’a | 0.0007 ta’a | |||||
| Sibiilli(Fe),% ≤ | 0.00001 ta’a | 0.000005 ta’a | |||||
| Haftee Danfisuu,% ≤ | 0.001 ta’a | 0.0003 ta’a | |||||
| Daayitiileen gilaayikoolii,% ≤ | 0.10 irratti kan argamu | 0.01 ta’e | |||||
| Aldehaydii,% ≤ | 0.0008 ta’a | 0.00032 ta’a | |||||
Walumaagalatti
Walumaagalatti, ethylene glycol, akka meeshaa jallisii keemikaalaa orgaanikii barbaachisaa ta’etti, industirii hedduu keessatti gahee olaanaa qaba. Raawwii fi qulqullina oomishaa guddisuu qofa osoo hin taane guddina indaastirii ammayyaa ni deeggara. Guddina teeknooloojii itti fufiinsa qabuun, abdiin hojiirra oolmaa etileen gilaayikoolii daran bal’aa ta’a.