Topramezone: Furmaata Keemikaalaa Qonnaa fi Industirii Murteessaa
Dirreewwan Iyyannoo Gurguddoo
Industirii qonnaa keessatti toopraamezoon dhagaa bu’uuraa bulchiinsa margaa ammayyaati. Innis biqiltoota keessatti akka inhibiitara cimaa inzaayimii 4 - haayidirooksiifeeniilpiruveetii daayooksiijeneesii (HPPD) ta’ee hojjeta. Inzaayimii ijoo kana ugguruudhaan, karaa baayoosintesizii karootinooyidii marga keessatti jeequun, baalli isaanii akka biqilu, guddinni akka duubatti deebi’uu fi dhumarratti du’aaf sababa ta’a. Malli kun gosoota qoricha marga - dandamatan hedduu dabalatee marga margaa fi baala bal’aa bal’aa irratti bu’a qabeessa olaanaa akka ta’u taasisa. Midhaan tarree kan akka boqqollootiif, topramezone filannoo gaarii kan kennu yoo ta’u, miidhaa midhaan irratti gahu xiqqeessuudhaan marga irratti akka xiyyeeffatu isa dandeessisa. Innis yookaan biqiluu dura, biyyee keessatti danqaa ittisaa uumuun biqiluu margaa dhaabuuf, yookaan biqiluu booda, kallattiin marga dammaqinaan guddachaa jiru ittisuu fi dorgommii qabeenya hir’isuu, kanaanis oomishaa fi qulqullina midhaanii haalaan guddisuudhaan hojiirra oolchuun ni danda’ama.
Industirii walnyaatinsa keemikaalaa keessatti, toopraamezoon akka gidduugaleessa barbaachisaa ta’etti tajaajila. Caasaan keemikaalaa addaa isaa walnyaatinsa adda addaa irratti hirmaatee kompaawundoota keemikaalaa gatii guddaa qaban biroo akka oomishuuf isa dandeessisa. Fakkeenyaaf, bu’aa toopraamezoon gara molakiyuulota walxaxaa ta’an kanneen amaloota marga ajjeesuu guddatan ykn dalagaa addaa biroo qabanitti walnyaachuun ni danda’ama. Kompaawundootni walnyaataman kun damee keemikaalaa qonnaa qofa osoo hin taane dameewwan walqabatan kanneen akka qorannoo fi misooma oomishaalee eegumsa biqiltootaa dhaloota haaraa keessattis hojiirra ooluu danda’u.
Topramezone furmaata to’annoo marga industirii qopheessuu keessattis hojiirra oolmaa qabaachuu danda’a. Bakkeewwan midhaan hin taane kan akka iddoowwan industirii, cinaa daandii, fi dallaa baaburaa keessatti biqiltoota hin barbaadamne to’achuuf mala bu’a qabeessa ta’e ni kenna. Guddina margaa naannoowwan kanneenitti ukkaamsuudhaan qulqullina bu’uuraalee misoomaa eeguuf gargaara, balaa nageenyaa biqiltoota garmalee guddatan waliin walqabatee dhufu hir’isa, akkasumas barbaachisummaa marga harkaan ykn makaanikaalatti yeroo baay’ee buqqisuu xiqqeessa, kunis yeroo fi baasii humna namaa qusata.
Haa ta'u malee, topraazoon faayidaa hedduu kan kennu ta'us, of eeggannoodhaan qabachuu gaafata. Bakka qabbanaawaa fi goggogaa ifa aduu kallattiin fi wantoota wal hin simne irraa fagaatee kuufamuu qaba. Fayyadamtoonni yeroo topramezone dibatan gogaa fi ija namaa aarsuu waan danda’uuf uffata ittisaa, guwaantii fi goggles sirrii ta’e uffachuu dabalatee pirootokoolii nageenyaa cimaa hordofuu qabu. Kana malees, oomisha ykn meeshaalee qaphxii hin fayyadamne kamiyyuu mala sirrii ta’een gatuu hordofamuu qaba, faalama naannoo ittisuuf.
Ispeesifikeeshiniiwwan
| Maqaa Omishaa | Topramezone jedhamuun beekama | |||||||||
| Foormulaa Keemikaalaa | C14H13ClN4O3 jedhamuun beekama | |||||||||
| Ulfaatina Molekulaa | 320.73 g/mol | |||||||||
| Mul'ina | Jajjaboo kiristaala halluu hin qabne | |||||||||
| Qabxii Baqinaa | 134.1°C ta’a | |||||||||
| Qabxii Boba’aa | 420.2°C ta’a | |||||||||
| Guujja'a | 1.35 | |||||||||
| CAS LAKK | 210631 - 68 - 8 irratti kan argamu | |||||||||
| Koodii HS | 29339900.9 irratti kan argamu | |||||||||
| Iyyata | Qoricha marga marga bal’aa - baala qabuu fi margaa maasii boqqolloo keessatti to’achuuf gargaaru | |||||||||
Waraqaa To’annoo Qulqullinaa
| Maqaa Omishaa | |||||||
| WANTA | GAATII QORMAATA (%) . | ||||||
| Mul'ina | Jajjaboo kiristaala halluu hin qabne | ||||||
| Qabiyyee | ≥98% . | ||||||
| Jiidha | ≤0.5% ta'a. | ||||||
| PH | 3-7 | ||||||
Walumaagalatti
Xumura irratti, qonna ammayyaa fi indaastiriiwwan kanaan walqabatan keessatti toopraamezoon keemikaala hin hafne ta’eera. Dandeettiin inni marga gahumsaan to’achuu, walnyaatinsa keemikaalaa keessatti akka giddu galeessa ijootti tajaajiluu fi bulchiinsa marga industiriitif furmaata dhiyeessuu barbaachisummaa isaa kan hubachiisudha. Teeknooloojiin guddachuu akkuma itti fufetti, hojiirra oolmaa fi dhiibbaan toopraamezoon daran babal’achuun, ejjennoo isaa akka furmaata keemikaalaa murteessaa ta’etti jabeessa jedhamee eegama.