Premium - Sadarkaa Kaalsiyeemii Daayihayidiroojiinii Foosfeetii: Sirrummaa - Bu'aa Gaarii argachuuf kan hojjetame
Dirreewwan Iyyannoo Gurguddoo
Industirii nyaata beeyladaa keessatti Kaalsiyeemii Daayihayidiroojiinii Foosfeetiin wanta barbaachisaa ta’edha. Madda badhaadhaa kaalsiyeemii fi fosfarasii lamaanii ta’ee tajaajila, albuuda lama guddinaa fi guddina fayya qabeessa gosoota horii, qamadii fi horsiisa bishaaniitif murteessoo ta’an. Kaalsiyeemiin lafee uumamuu, hojii maashaalee fi dhiigni akka dhangala’uuf barbaachisaa yoo ta’u, fosfaraasiin ammoo meetaabolii anniisaa, caasaa meembraanii seelii fi guddina lafee fi ilkaan cimaa ta’eef barbaachisaa dha. Kaalsiyeemii Daayihayidiroojiinii Foosfeet keenya sadarkaa olaanaa qabu qophii nyaata beeyladaa keessatti hammachuudhaan, qonnaan bultoonni fayyaa waliigalaa, oomishtummaa, fi raawwii walhormaataa bineensota isaanii guddisuu danda’u. Hanqina albuudaa ittisuuf gargaara, carraa jeequmsa lafee hir'isa, akkasumas gahumsa jijjiirraa nyaataa fooyyessa, dhumarratti qulqullina fooyya'aa - foon, aannan, fi hanqaaquu.
Industirii nyaataa keessatti Kaalsiyeemii Daayihayidiroojiinii Foosfeetiin gahee guddaa qaba. Yeroo baay’ee oomishaalee daabboo tolchuu kanneen akka daabboo, keekii fi paastarii keessatti akka dammaatti fayyadama. Daakuu ykn baatirii keessatti soodaa (soodiyeem baayikaarbooneetii) wajjin yeroo walitti makamu, yeroo ho’u walnyaatinsa keemikaalaa keessa darbuun gaasii kaarboon daayi’oksaayidii gadhiisa. Gaasiin kun daakuun ykn batter akka ol ka'u taasisa, kunis meeshaalee daabboo salphaa, lilmoo fi akka gaariitti - textured ta'an uuma. Dabalataanis, hojiiwwan tokko tokko keessatti akka nyaata kunuunsuutti hojjechuu danda'a, guddina manca'uu dhorkuudhaan - umurii oomishaalee nyaataa murtaa'an dheeressuuf gargaara - kunis maaykiroo-orgaanizimoota fidan. Nyaata keessatti itti fayyadamni isaa ulaagaalee nageenyaa fi qulqullinaa ciccimoo guutuuf cimsee kan qajeelfamee yoo ta’u, fayyadamaaf nageenya kan qabu ta’uu fi gatii soorataa nyaannichaa kan hin miidhan ta’uu isaa mirkaneessa.
Damee qonnaa keessatti Kaalsiyeem Daayihayidiroojiinii Foosfeetiin akka xaa’oo fosfarasii - badhaadhetti fayyadama. Foosfarasiin soorata jalqabaa guddina biqiltootaaf barbaachisan keessaa tokko yoo ta’u, adeemsa fiiziyoloojii adda addaa keessatti gahee murteessaa qaba, kunis footosinteesii, dabarsuu anniisaa fi guddina hundee dabalatee. Kaalsiyeemii Daayihaayidroojiin Foosfeetiin keenya sadarkaa olaanaa qabu madda fosfarasii salphaatti argamuu danda’u biqiltootaaf kan kennu yoo ta’u, sirna hidda cimaa, guddina biqiltootaa dafanii, fi daraaraa fi firii fooyya’aa ta’e ni guddisa. Fuduraalee, kuduraalee, midhaan, fi biqiltoota faaya dabalatee midhaan bal’aa irratti hojiirra ooluu kan danda’u yoo ta’u, gosoota biyyee adda addaatiif kan mijatudha. Dhala biyyee fi argama soorataa guddisuudhaan qonnaan bultoonni oomisha midhaanii akka dabalu fi qulqullina oomisha isaanii akka fooyyessuuf gargaara.
Industirii bishaan qulqulleessu keessatti Kaalsiyeemii Daayihaayidroojiin Foosfeetiin pH bishaanii sirreessuu fi xurii murtaa’e balleessuuf fayyadamuun ni danda’ama. Akka buffering agent ta’ee hojjechuu danda’a, sirna bishaanii keessatti sadarkaa pH tasgabbaa’aa ta’e eeguuf gargaara. Kunis tuuboo fi meeshaalee bishaan itti qaban biroo keessatti xuuxuu ittisuuf, akkasumas bu’a qabeessummaa adeemsa qulqullina bishaanii biroo mirkaneessuuf barbaachisaa dha. Dabalataanis, ayoonota sibiilaa tokko tokko bishaan keessa jiran kan akka sibiilaa fi maangaanizii wajjin walnyaatee rooba hin bulbulamne kan salphaatti karaa calaqqee baafamuu danda’u uumuun qulqullina bishaanii fooyyessuu danda’a.
Ispeesifikeeshiniiwwan
| Maqaa Omishaa | Kaalsiyeemii daayihayidiroojiinii fosfeetii | |||||||||
| Foormulaa Keemikaalaa | Ca(H2PO4)2 jedhamuun beekama | |||||||||
| Ulfaatina Molekulaa | 234.05 g/mol | |||||||||
| Mul'ina | Budaa adii kiristaala | |||||||||
| Qabxii Baqinaa | 109°C ta’a | |||||||||
| Guujja'a | 2.220 g/cm3 ta’a | |||||||||
| CAS LAKK | 7758 - 23 - 8 irratti kan argamu | |||||||||
| Koodii HS | 28352200 irratti bilbila | |||||||||
| EINECS LAKK | 231 - 837 - 1. 1. | |||||||||
| Iyyata | Akka xaa’oo, dabalata nyaataa, dabalata nyaataa fi kkf ta’ee fayyadama | |||||||||
Waraqaa To’annoo Qulqullinaa
| Maqaa Omishaa | Kaalsiyeemii daayihayidiroojiinii fosfeetii | ||||||
| WANTA | GAATII QORMAATA (%) . | ||||||
| Qabiyyee(Ca) . | 15.9-17.7 irratti kan ibsame | ||||||
| Liidii(Pb), ≤ | 0.0002 ta’a | ||||||
| Arseenikii (As), ≤ | 0.0003 ta’a | ||||||
| Sibiilli ulfaataa (Pb), ≤ | 0.001 ta’a | ||||||
| Filooriinii (F), ≤ | 0.0025 ta’a | ||||||
| Jiidhina(60°C 3h),≤ | 1.0.0 | ||||||
| Ifa ta'uun Qoratame | Kaarbooneetii Qormaatame | ||||||
| Kaarbooneetii | Qormaatame | ||||||
| Asiidii bilisaa fi soogidda isaa kan biraa | Qormaata darbe | ||||||
Walumaagalatti
Kaalsiyeemii Daayihayidiroojiinii Foosfeetiin keenya sadarkaa olaanaa (Primium - Grade Calcium Dihydrogen Phosphate) yeroo kuusaa, geejjibaa fi qabachuu jiidhinni akka hin xuuxamnee fi keemikaalaan akka hin mancaane meeshaalee qulqullina olaanaa qaban, qilleensa hin galchine keessatti kan kuufame dha. Tokkoon tokkoon batch xiinxala qulqullinaa, qorannoo walnyaatinsa keemikaalaa, fi madaallii raawwii hojii dabalatee hojimaata to’annoo qulqullinaa bal’aa ta’een gadi fageenyaan qoratama. Dambiiwwan qulqullinaa fi nageenya idil-addunyaa guutuu fi caaluun maamiltoota addunyaa maraa amantaa horateera. Nyaata beeyladaa, nyaata, qonnaa, ykn indaastirii qulqullina bishaanii keessa yoo jirtan, Premium - Grade Calcium Dihydrogen Phosphate keenya fedhii addaa keessan guutuuf furmaata gaarii dha. Filannoo qulqullina olaanaa, amanamaa, fi baay'ee fayyadamuu danda'u kan milkaa'ina hojii keessanii fi qulqullina oomisha keessaniif gumaachu dhiyeessa.